De gemeenteraad adviseert een werkingsgebied met de besturen van Assenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Maldegem, Sint-Laureins en Zelzate, voor de vorming van een nieuwe woonmaatschappij.
De gemeenteraad gaat akkoord met de relatieve stemverdeling op basis van het aantal sociale huurwoningen in de gemeenten (50/100) én het aantal huishoudens (50/100), met herberekening van de stemrechten bij het begin van een nieuwe legislatuur op basis van de meest actuele beschikbare gegevens. Het afsprakenkader wordt goedgekeurd.
Door de heer Tom Lacres, schepen, wordt een toelichting gegeven.
Bijlagen
Motivering
1. Context
Tegen 1 januari 2023 moeten sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM’s) en sociale verhuurkantoren (SVK’s) één woonactor vormen met maar één speler per gemeente: de woonmaatschappij.
De eerste stap richting de vorming van een nieuwe woonmaatschappij is de vorming van een werkingsgebied. Elke woonmaatschappij opereert in een uniek, niet-overlappend en aaneensluitend werkingsgebied binnen de vastgelegde regio en verenigt alle sociale huur- én koopactiviteiten in de gemeente of in een cluster van gemeente. Bij de afbakening van het werkingsgebied moet rekening gehouden worden met elk van de volgende voorwaarden (zoals vermeld in de brief van de Vlaamse minister van Wonen van 23 oktober 2020 aan alle Vlaamse besturen):
Om de werkingsgebieden te bepalen, krijgen de lokale besturen een trekkersrol. Ten laatste op 31 oktober 2021 moeten de lokale besturen door middel van een aanvraagformulier (bijlage 3) een voorstel tot vorming van een werkingsgebied richten aan de bevoegde minister via woonmaatschappij@vmsw.be. Dit voorstel dient bekrachtigd te zijn door de gemeenteraad nadat de sociale woonactoren die actief zijn op het grondgebied van het lokaal bestuur een advies hebben uitgebracht over het voorstel.
Bij voorkeur wordt een voorstel tot afbakening van het werkingsgebied in onderling overleg bepaald met de verschillende besturen die willen samenwerken in één werkingsgebied. Lokale besturen konden tot en met 18 juni 2021 begeleiding aanvragen bij Wonen-Vlaanderen voor deze afbakeningsoefening. Wonen-Vlaanderen kon een facilitator aanduiden voor de begeleiding van de gesprekken tussen de verschillende besturen.
2. Begeleidingsproces
In het burgemeestersoverleg Meetjesland van 21 mei 2021, georganiseerd door interlokale vereniging Veneco, werd beslist dat Evergem als “trekkende gemeente” een aanvraag tot het aanstellen van een facilitator zou indienen bij Wonen Vlaanderen. Op 8 juni 2021 werd door gemeente Evergem een aanvraag ingediend die werd onderschreven door de lokale besturen van Assenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Lievegem, Maldegem, Sint-Laureins, Wachtebeke en Zelzate.
Van bij de aanstelling van de facilitator (Peter De Greef, Levuur) werd een intensief traject afgelegd. Naast de informele toetsingen, bilaterale gesprekken en terugkoppeling naar besturen, werden ook verschillende formele gesprekken georganiseerd door de facilitator om te komen tot één gecoördineerd voorstel.
Hieronder een kort overzicht van de verschillende vergaderingen die plaatsvonden met telkens de belangrijkste krachtlijnen uit de vergadering.
Vrijdag 9 juli 2021: eerste intergemeentelijk overleg met facilitator (Lievegem).
Woensdag 18 augustus 2021: tweede intergemeentelijk overleg (Eeklo).
Donderdag 26 augustus 2021: derde intergemeentelijk overleg samen met alle woonactoren (Evergem)
31 augustus 2021 : vierde intergemeentelijk overleg (Maldegem)
7 september 2021: vijfde intergemeentelijk overleg (online)
22 september 2021: Bovenlokaal Woonoverleg en intergemeentelijk overleg
3. Het werkingsgebied
Er werd op 7 september 2021 tijdens het intergemeentelijk overleg een akkoord gevonden om met de besturen van Assenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Maldegem, Sint-Laureins en Zelzate een werkingsgebied te vormen. Met dit voorstel van afbakening ontstaat een werkingsgebied met 2561 sociale huurwoningen van de sociale huisvestingsmaatschappijen en 154 woningen die op de private markt worden ingehuurd. Cijfergegevens zijn gebaseerd op de cijfers zoals gekend bij de start van de begeleiding door de facilitator en zijn afkomstig van de Vlaamse Maatschappij voor sociaal Wonen op datum van 31/12/2019. De cijfers in het aanvraagformulier zijn de recentere cijfers (31/12/2020). Ook alle andere randvoorwaarden zoals opgenomen in de brief van de minister van Wonen van 23 oktober 2020 worden vervuld (Zie boven onder titel 1 “context”).
4. De stemverdeling
De regelgeving bepaalt dat de gemeenten die samen het werkingsgebied vormen over minimaal 50% + 1 van de stemrechten beschikken. Zo verankert de nieuwe regelgeving de gemeenten en steden in de lokale woonmaatschappij en erkent ze de regierol van de lokale besturen. Daarbij vraagt de Vlaamse regering aan de betrokken gemeenten om samen een voorstel van onderlinge stemverhouding te formuleren. De Vlaamse regering zal de concrete stemrechtverdeling vaststellen op het moment van de goedkeuring van de werkingsgebieden.
De betrokken gemeenten stellen voor om voor de onderlinge verdeling van de stemrechten een eerder eenvoudig systeem te hanteren. Hierbij worden enkel rekening gehouden met het aantal sociale huurwoningen in de gemeenten én met het aantal huishoudens. Aan de eerste indicator wordt een gewicht van 50/100ste toegekend, aan de tweede eveneens een gewicht van 50/100ste. Elke start van de legislatuur worden de stemrechten herberekend op basis van de meest actuele beschikbare gegevens.
5. Het afsprakenkader
Dit voorstel tot afbakenen van het werkingsgebied voor de nieuwe woonactor werd mogelijk gemaakt door de gelijke grond die de besturen vonden en verder hebben vormgegeven in het afsprakenkader (bijlage 2) op 22 september 2021. De gezamenlijke inhoudelijke punten die de besturen belangrijk vinden bij de vorming van de nieuwe woonactor (fase volgend op de vorming van het werkingsgebied) worden in het afsprakenkader opgenomen. Daarnaast wordt in het afsprakenkader ook sterk de nadruk gelegd op het belang van gemeentelijke autonomie in de werking van en bij de besluitvorming binnen de nieuwe woonactor.
6. Advies van de Woonactoren
Op het bovenlokaal woonoverleg van 22 september 2021 werden alle lokale besturen die samen het werkingsgebied zullen vormen, samengebracht en werd advies gevraagd aan de woonactoren met betrekking tot de afbakening van het werkingsgebied. Het verslag van het bovenlokaal woonoverleg met de adviezen van de betrokken actoren wordt in bijlage toegevoegd (bijlagen 4 t/m 7).
De voorzitter vraagt de stemming voor het agendapunt: "Afbakening werkingsgebied Woonmaatschappij - Goedkeuring."
Art. 1- De gemeenteraad adviseert een werkingsgebied met de besturen van Assenede, Eeklo, Evergem, Kaprijke, Maldegem, Sint-Laureins en Zelzate, voor de vorming van een nieuwe woonmaatschappij.
Art. 2- De gemeenteraad gaat akkoord met de relatieve stemverdeling op basis van het aantal sociale huurwoningen in de gemeenten (50/100) én het aantal huishoudens (50/100), met herberekening van de stemrechten bij het begin van een nieuwe legislatuur op basis van de meest actuele beschikbare gegevens.
Art. 3- Het afsprakenkader, zoals opgenomen in de bijlage, wordt goedgekeurd.
Art. 4- Het aanvraagformulier, zoals opgenomen in de bijlage, wordt goedgekeurd. Het formulier wordt aan de bevoegde minister bezorgd via woonmaatschappij@vmsw.be.
Art. 5- Deze beslissing wordt ter kennis gebracht aan de provinciegouverneur, zoals bepaald in artikel 330 e.v. van het decreet lokaal bestuur.